 |
Dekadent, klasycysta i awangardzista |
| 130 lat temu, 14 listopada, urodził się Leopold Staff (zm. 1957) – poeta, tłumacz, eseista i dramatopisarz. Przez wielu nazywany poetą trzech epok (Młodej Polski, dwudziestolecia międzywojennego i współczesności). Urodził się i wychowywał we Lwowie, studiował na Uniwersytecie Lwowskim (początkowo prawo, później romanistykę i filozofię). W 1898 r. zadebiutował w krakowskim piśmie akademickim „Młodość”, poświęconym literaturze i sztuce, a w 1901 wydał pierwszy tom poezji Sny o potędze.… |
| więcej » |
|
Pisarz i moralista |
| 180 lat temu, 9 września, urodził się Lew Tołstoj – rosyjski pisarz, dramaturg, publicysta i myśliciel. Od wczesnej młodości odznaczał się niezwykłą pracowitością i chęcią zdobywania wiedzy − plan, który wyznaczył sobie na pierwsze dwa lata studiów na Uniwersytecie w Kazaniu, był następujący: „przerobić cały kurs prawa […] przestudiować medycynę praktyczną, studiować języki: francuski, rosyjski, niemiecki, angielski, włoski i łacinę, przestudiować agronomię… |
| więcej » |
|
Ojciec fantasy |
| 35 lat temu, 2 września, zmarł John Ronald Reuel Tolkien – angielski pisarz, filolog i historyk, profesor Uniwersytetu w Oksfordzie, uznawany za jednego z prekursorów literatury fantasy, autor m.in. trylogii Władca Pierścieni. Urodził się w 1893 r. w Oranii w południowej Afryce, ale wkrótce wraz z matką przeprowadził się do Anglii. Od młodości wykazywał zainteresowanie językami obcymi i mitologią północnej Europy. Jego pasje w ogromnym stopniu wpłynęły na późniejszą twórczość literacką i naukową. Tolkiena fascynowały mechanizmy językowe i pochodzenie słów, w przemianach językowych dostrzegał procesy kulturowe. Obecna w stworzonej przez niego mitologii Śródziemia fikcyjna mowa elfów jest… |
| więcej » |
|
Zupa na sztaludze |
| 80 lat temu, 6 sierpnia, urodził się Andy Warhol (właśc. Warhola) – amerykański artysta słowackiego pochodzenia, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli pop-artu. Karierę plastyczną zaczynał od ilustracji reklamowych, co znacząco wpłynęło na jego twórczość i podejście do sztuki w ogóle. Do tworzenia, czy raczej − jak sam to określał − produkcji obrazów (jego atelier nazywało się The Factory), stosował metodę sitodruku, którą w ten sposób podniósł do rangi techniki artystycznej. Przez masowe kopiowanie swych dzieł realizował ideę sztuki popularnej nie tylko w warstwie treściowej, ale także w formie… |
| więcej » |
|
Przesłanie pana Herberta |
| 10 lat temu, 28 lipca, zmarł Zbigniew Herbert – poeta, eseista i dramatopisarz. Choć biograficznie należy do pokolenia wojennego, to początek jego twórczości przypada dopiero na lata 50. W 1956 r. opublikował swój debiutancki tom wierszy Struna światła. Wcześniej nie mógł tworzyć, gdyż nie akceptował ideologicznych i artystycznych reguł socrealizmu. Zmuszony był szukać innych źródeł utrzymania. Między innymi sporządzał kwerendy biblioteczne, pracował w Centralnym Biurze Studiów i Projektów Przemysłu Torfowego „Torf-projekt”, a nawet był płatnym krwiodawcą… |
| więcej » |
|
Wolter − miłośnik Rozumu |
230 lat temu, 30 maja 1778 roku zmarł François-Marie Arouet, bardziej znany jako Wolter (Voltaire) − pisarz, publicysta, filozof i historyk, uważany za najwybitniejszego przedstawiciela oświecenia.
W wieku 23 lat trafił do więzienia w Bastylii za pamflety ośmieszające regenta Francji. Tam pod pseudonimem Voltaire napisał swój pierwszy dramat Edyp, który odniósł ogromny sukces. Dużo większą sławę przyniosły mu jednak powiastki filozoficzne, w których zawarł program oświeceniowy. Napisane błyskotliwym stylem, pełne paradoksów, dowcipów i efektownych sentencji, zawierały także racjonalne refleksje nad naturą ludzką i sensem istnienia. Najbardziej znaną jest Kandyd (1759), w którym opisał przygody naiwnego prostaczka zmagającego się z ludzką głupotą i nieuczciwością oraz przeciwnościami świata… |
| więcej » |
|
Rocznica śmierci Lucjana Rydla |
| 90 lat temu, 8 kwietnia, zmarł Lucjan Rydel – dziennikarz, poeta i dramaturg okresu Młodej Polski. Był znawcą literatury antycznej (przetłumaczył m.in. Iliadę Homera i Eneidę Wergiliusza), ale w jego twórczości dominowały motywy ludowe, czego przykładami są poematy bajeczne (Bajka o Kasi i królewiczu, Madejowe łoże) czy baśń dramatyczna Zaczarowane koło (premiera w 1899)… |
| więcej » |
|
Ibsenowska psychoanaliza |
| 180 lat temu, 20 marca, urodził się Henryk Ibsen – dramatopisarz norweski. Początkowo przygotowywał się do kariery lekarza, jednak bankructwo ojca (z zawodu kupca) spowodowało, że musiał porzucić szkołę i podjąć pracę zarobkową… |
| więcej » |
|
Gabriel Garcia Márquez |
| 80 (albo 81) lat temu, 6 marca, urodził się Gabriel Garcia Márquez, kolumbijski pisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla. Większość źródeł podaje rok 1928 jako datę urodzin pisarza, niedawno jeden z badaczy jego twórczości odkrył jednak, że w księdze parafialnej w jego rodzinnym mieście zapisano rok 1927… |
| więcej » |
|
Król-mecenas |
| 210 lat temu, 12 lutego, zmarł Stanisław August Poniatowski, król Polski, mecenas i znawca kultury i sztuki… |
| więcej » |
|
Prekursor science fiction |
| 190 lat temu, 8 lutego, urodził się Juliusz Verne, francuski pisarz i dramaturg, uważany za jednego z prekursorów gatunku science fiction… |
| więcej » |
|
Średniowieczny edytor |
| 540 lat temu, 3 lutego, zmarł Johannes Gutenberg (właśc. Johannes von Gensfleisch zum Gutenberg), niemiecki złotnik i drukarz. Jest on powszechnie uznawany za wynalazcę ruchomej metalowej czcionki i prekursora druku… |
| więcej » |
|
150. urodziny Josepha Conrada |
| 150 lat temu, 3 grudnia, urodził się Joseph Conrad. Syn polskiego zesłańca politycznego, potomek polskich patriotów, sam silnie związany emocjonalnie z ojczyzną przodków, był jednocześnie jednym z największych twórców literatury angielskiej… |
| więcej » |
|
100 lat temu zmarł Stanisław Wyspiański |
| 100 lat temu, 28 listopada, w wieku 38 lat zmarł Stanisław Wyspiański – malarz, poeta, dramaturg i architekt. Jego życiorys to jedna z najniezwyklejszych, a zarazem najbardziej tragicznych polskich biografii artystycznych… |
| więcej » |
|
„Dziady” Kazimierza Dejmka – minęło 40 lat |
| 40 lat temu, 25 listopada, na scenie Teatru Narodowego w Warszawie odbyła się premiera Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii Kazimierza Dejmka. Późniejsze zdjęcie tego spektaklu z afisza przez władze komunistyczne – za rzekome elementy antyradzieckie – było jedną z przyczyn tzw. wydarzeń marcowych w 1968 roku… |
| więcej » |
|
100 rocznica urodzin Astrid Lindgren |
| 100 lat temu, 14 listopada, urodziła się Astrid Lindgren – szwedzka pisarka książek dla dzieci. Pochodziła z chłopskiej rodziny ze Smalandii. Dzieciństwo spędzone na wsi wywarło duży wpływ na jej twórczość, w której obecna jest tęsknota za beztroską i sielankową atmosferą lat dziecięcych… |
| więcej » |
|
Urodziny profesora Kołakowskiego |
| 80 lat temu, 23 października urodził się Leszek Kołakowski, filozof, historyk idei i publicysta, jeden z najbardziej znanych polskich intelektualistów. Szczególnie ceniony jest za umiejętność przystępnego wyjaśniania skomplikowanych problemów filozoficznych i egzystencjalnych, takich jak rola religii w życiu człowieka i możliwości jej rozumowego poznania czy też możliwości poznawcze człowieka.… |
| więcej » |
|
80. urodziny noblisty |
| 80 lat temu, 16 października, urodził się Günter Grass, niemiecki pisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1999 roku… |
| więcej » |
|
Urodziny pisarza |
| 160 lat temu, 20 sierpnia 1847 r., urodził się Bolesław Prus (właśc. Aleksander Głowacki) – powieściopisarz, nowelista i felietonista.… |
| więcej » |
|
Poeta-żołnierz |
4 sierpnia 1944 r., w czwartym dniu Powstania Warszawskiego, zginął żołnierz batalionu AK „Parasol” – Krzysztof Kamil Baczyński (ur. 1941).
Współpracował z pismem „Płomienie”. W latach 1943–1944 kierował działem poetyckim miesięcznika „Droga”.… |
| więcej » |
|
Pamiętajmy o Gombrowiczu |
| 25 lipca 2007 r. przypada 38. rocznica śmierci wybitnego polskiego prozaika i dramaturga, Witolda Gombrowicza (ur. 1904). Miał zostać sędzią, ale na szczęście, tuż po rozpoczęciu aplikacji sędziowskiej, poświęcił się literaturze.… |
| więcej » |
|
Mały książę w samolocie |
| 107 lat temu urodził się Antoine de Saint-Exupéry, francuski pisarz, poeta i lotnik, najbardziej znany jako autor Małego Księcia (1943). Większość jego powieści to historie oparte na osobistych doświadczeniach.… |
| więcej » |
|
Mama Muminków |
| 27 czerwca przypada 6. rocznica śmierci fińskiej pisarki i malarki Tove Jansson (ur. 9 sierpnia 1914 r.). Jedna z najpopularniejszych autorek książek dla dzieci, znana przede wszystkim z serii książek o Muminkach.… |
| więcej » |
|
Sir Salman Rushdie |
| Salman Rushdie, brytyjski pisarz hinduskiego pochodzenia, dostał niezwykły prezent na swoje 60. urodziny.W połowie czerwca brytyjska królowa nadała mu tytuł szlachecki.… |
| więcej » |
|
Rocznica urodzin Thomasa Manna |
| 5 czerwca 1875 roku urodził się największy pisarz niemiecki XX wieku, Thomas Mann (zm. 1955 r.). Przed II wojną światową na znak protestu przeciwko dyktaturze hitlerowskiej wyemigrował z Niemiec… |
| więcej » |
|
|
